काठमाडौँ, २५ फागुन २०८२ (९ मार्च २०२६, सोमबार) – गत बिहीबार (फागुन २१ गते) सम्पन्न ऐतिहासिक प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको प्रत्यक्षतर्फको मतगणना अन्तिम चरणमा पुगेको छ। निर्वाचन आयोगको पछिल्लो र अद्यावधिक नतिजाअनुसार, काठमाडौँ महानगरपालिकाका पूर्वमेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) को नेतृत्वमा रहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले नेपालको संसदीय इतिहासमै अभूतपूर्व र सानदार बहुमत (Landslide Victory) हासिल गरेको छ।
गत सेप्टेम्बर २०२५ मा सामाजिक सञ्जालमा लगाइएको प्रतिबन्धपछि भड्किएको युवाहरूको ‘जेन-जी’ (Gen-Z) आन्दोलन र त्यसले ल्याएको राजनीतिक उथलपुथलपछि भएको यस निर्वाचनमा जनताले स्पष्ट रूपमा पुराना राजनीतिक शक्तिलाई अस्वीकार गर्दै नयाँ पुस्तालाई सत्ता सुम्पेका छन्।
१. रास्वपालाई दुई तिहाइ, बालेन बन्नेछन् प्रधानमन्त्री
१६५ प्रत्यक्ष सिटमध्ये हालसम्म घोषित नतिजामा रास्वपाले १२४ सिटमा सानदार जित दर्ता गर्दै संसद्मा स्पष्ट बहुमत ल्याउने निश्चित भएको छ। यस ऐतिहासिक जनअनुमोदनसँगै ३५ वर्षीय बालेन शाह नेपालको इतिहासमै सबैभन्दा कान्छा र पहिलो मधेसी मूलका प्रधानमन्त्री बन्ने पक्का भएको छ। विजयी प्रमाणपत्र बुझ्दै बालेनले यो जनमतलाई “आशा र परिवर्तनको जित तथा जेन-जी आन्दोलनका सहिदहरूप्रतिको साँचो श्रद्धाञ्जली” भन्दै सुशासन र भ्रष्टाचारविरुद्ध निर्मम भएर लाग्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
२. झापा-५ को महाभिडन्त: बालेनद्वारा केपी ओलीलाई भारी मतान्तरले पराजित
यस चुनावको सबैभन्दा ठूलो र प्रतिक्षित भिडन्त झापा क्षेत्र नम्बर ५ मा थियो। देशव्यापी लहरको नेतृत्व गरेका बालेन शाहले नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई उहाँकै सुरक्षित मानिएको गृहजिल्लामा झण्डै ५० हजारको भारी मतान्तरले पराजित गरेका छन्।
बालेन्द्र शाह (रास्वपा): ६८,३४८ मत (विजयी)
केपी शर्मा ओली (एमाले): १८,७३४ मत
३. उपत्यकामा रास्वपाको ‘क्लिन स्विप’, चर्चित ‘हेवीवेट’ नेताहरूको पराजय
सचेत सहरी मतदाताले यसपटक पुराना दलहरूलाई पूर्ण रूपमा ‘क्लिन स्विप’ गरेका छन्। रास्वपाले काठमाडौँका १०, ललितपुरका ३ र भक्तपुरका २ वटै क्षेत्र जितेर उपत्यकामा वर्चस्व कायम गरेको छ।
काठमाडौँ-१: रन्जु दर्शनाले भारी मतले जितिन्।
काठमाडौँ-६: शिशिर खनाल (२७,७११ मत) विजयी।
काठमाडौँ-८: विराजभक्त श्रेष्ठ (२४,५९२ मत) विजयी।
चितवन-२: रास्वपा सभापति रवि लामिछाने ५४,४०२ मतसहित लगातार तेस्रो पटक फराकिलो अन्तरले विजयी।
त्यसैगरी, नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री तथा प्रधानमन्त्रीका दाबेदार मानिएका गगन थापा धनुषा-४ मा रास्वपाकै अमरेशकुमार सिंहसँग पराजित भएका छन्। यद्यपि, पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले रुकुम पूर्व-१ बाट १०,२४० मतसहित आफ्नो सिट सुरक्षित गरेका छन्। चर्चित अभियन्ता महावीर पुनले म्याग्दी-१ बाट स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा सानदार जित निकालेका छन्।
४. पुराना दलहरूको खस्किएको अवस्था र समानुपातिक रुझान
प्रत्यक्षतर्फ १६५ सिटमध्ये नेपाली कांग्रेसले जम्मा १७ सिटमा चित्त बुझाउनु परेको छ भने नेकपा एमाले र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले समान ७-७ सिट मात्र जितेका छन्। श्रम संस्कृति पार्टीले ३ सिट र राप्रपाका ज्ञानेन्द्र शाहीले जुम्लाबाट १ सिट जितेका छन्।
समानुपातिकतर्फको मतगणनामा पनि रास्वपाको आँधी रोकिएको छैन। हालसम्म गणना भएको मतमा रास्वपाले झण्डै ५० प्रतिशत (करिब १९ लाख) मत ल्याएर पहिलो स्थानमा छ भने कांग्रेस (६ लाख ५९ हजार) र एमाले निकै पछाडि परेका छन्।
यस नतिजाले नेपालको राजनीतिमा दशकौँदेखि राज गरिरहेका पुराना दलहरूको दबदबा अन्त्य गर्दै पूर्ण रूपमा नयाँ युगको सुरुवात गरेको राजनीतिक विश्लेषकहरूले बताएका छन्।