मेक्सिको सिटी, १२ फागुन २०८२ (२४ फेब्रुअरी २०२६) – मेक्सिकोको सेनाले विश्वकै सर्वाधिक खोजीको सूचीमा रहेका खूंखार ड्रग माफिया तथा ‘जलिस्को न्यु जेनेरेसन कार्टेल’ (CJNG) का प्रमुख नेमेसियो रुबेन ओसेगुएरा सर्भेन्टेस (Nemesio Rubén Oseguera Cervantes), जसलाई ‘एल मेन्चो’ (El Mencho) को नामले चिनिन्छ, लाई एक विशेष सैन्य कारबाहीमा मारेको छ।
आफ्ना शक्तिशाली नेता मारिएपछि कार्टेलका हतियारधारी सदस्यहरूले मेक्सिकोभर व्यापक हिंसा र आगजनी सुरु गरेका छन्, जसले गर्दा देशका धेरै हिस्साहरूमा गृहयुद्ध जस्तै तनावपूर्ण अवस्था सिर्जना भएको छ।
१. सैन्य कारबाही र एल मेन्चोको अन्त्य
मेक्सिकोको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार, गत आइतबार पश्चिमी राज्य जलिस्कोको तापल्पा (Tapalpa) सहरमा सेना, वायुसेना र नेशनल गार्डको संयुक्त टोलीले विशेष अपरेसन चलाएको थियो। उक्त भिडन्तमा गम्भीर घाइते भएका एल मेन्चोलाई उपचारका लागि हेलिकप्टरबाट मेक्सिको सिटीतर्फ लैजाँदै गर्दा बाटोमै मृत्यु भएको हो। यस अपरेसनमा अमेरिकाले पनि महत्त्वपूर्ण खुफिया जानकारी (Intelligence) उपलब्ध गराएको ह्वाइट हाउसले पुष्टि गरेको छ।
२. कार्टेलको खतरनाक जवाफी हमला
एल मेन्चोको मृत्युपछि क्रोधित भएका आपराधिक समूह (कार्टेल) ले देशका २० भन्दा बढी राज्यहरूमा आतङ्क मच्चाएका छन्।
आगजनी र सडक अवरुद्ध: उनीहरूले करिब २५० भन्दा बढी स्थानमा गाडी, बस र ट्रकहरू जलाएर सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध (Roadblocks) गरेका छन्।
हताहती: मेक्सिकोका सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार कार्टेलको जवाफी हमला र भिडन्तमा अहिलेसम्म २५ जना नेशनल गार्ड (सुरक्षाकर्मी) को मृत्यु भइसकेको छ भने ३० जनाभन्दा बढी कार्टेलका सदस्यहरू पनि मारिएका छन्।
३. पर्यटकीय सहरहरूमा त्रास र उडान रद्द
हिंसाका कारण मेक्सिकोको जनजीवन नराम्ररी प्रभावित भएको छ।
विश्वभरका पर्यटकको रोजाइमा पर्ने पुएर्तो भालार्टा (Puerto Vallarta) र मेक्सिकोको दोस्रो ठूलो सहर ग्वाडालाहारा (Guadalajara) मा मानिसहरूलाई घरभित्रै सुरक्षित बस्न (Shelter in place) कडा निर्देशन दिइएको छ। दर्जनौँ विद्यालयहरू बन्द गरिएका छन्।
ग्वाडालाहारा विमानस्थलमा गोली चलेको हल्लापछि यात्रुहरूबीच भागदौड मच्चिएको थियो। अमेरिका र क्यानडाका धेरै एयरलाइन्सहरूले मेक्सिकोतर्फका आफ्ना उडानहरू रद्द गरेका छन्।
४. विदेशी नागरिकलाई सतर्क रहन अपिल
बिग्रँदो सुरक्षा अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै अमेरिका, क्यानडा र भारतीय दूतावासले समेत आफ्ना नागरिकहरूका लागि विशेष एड्भाइजरी (Advisory) जारी गरेका छन्। उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा बस्न, अनावश्यक रूपमा बाहिर ननिस्कन, र स्थानीय प्रशासनको निर्देशन पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।
को थिए एल मेन्चो?
५९ वर्षीय एल मेन्चोको संगठन ‘CJNG’ मेक्सिकोको सबैभन्दा छिटो विस्तार भएको र सबैभन्दा क्रूर आपराधिक सञ्जाल मानिन्थ्यो। यसले अमेरिका लगायत विश्वभर फेन्टानाइल (Fentanyl), कोकिन र अन्य लागुऔषधको तस्करी गर्दै आएको थियो। उनले आफ्ना विरोधी र सरकारी अधिकारीहरूमाथि ड्रोनबाट बम खसाल्ने जस्ता आधुनिक र घातक प्रविधिको प्रयोग गर्ने गर्थे। अमेरिकाले उनलाई पक्राउ गर्न करोडौँ डलरको इनाम राखेको थियो।