काठमाडौं, माघ १ गते (२०८२) । नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवाद अन्ततः पार्टी विभाजनको संघारमा पुगेको छ। पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षीय केन्द्रीय कार्यसमितिको आकस्मिक बैठकले पार्टीका दुई महामन्त्री गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा लाई पार्टीबाट निष्कासन गर्ने निर्णय गरेको छ। बुधबार सानेपामा बसेको बैठकले उनीहरूलाई पार्टी विधान विपरीत गतिविधि गरेको आरोपमा ५ वर्षका लागि साधारण सदस्य समेत नरहने गरी कारबाही गरेको हो।
कारबाहीको मुख्य कारण: देउवा पक्षले महामन्त्रीद्वयमाथि पार्टीको आधिकारिक निर्णयलाई चुनौती दिँदै समानान्तर गतिविधि सञ्चालन गरेको गम्भीर आरोप लगाएको छ। विशेष गरी, संस्थापन पक्षको असहमति र बहिष्कारका बाबजुद गत आइतबार र सोमबार (पुस २७-२८) काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा ‘विशेष महाधिवेशन’ (Special General Convention) आयोजना गर्नु नै कारबाहीको मुख्य कारण बनेको छ। पार्टी विधानको धारा २२ (२) र ३४ (८) बमोजिम अनुशासन उल्लंघन गरेको भन्दै यो कठोर निर्णय लिइएको प्रवक्ता मिन विश्वकर्माले जानकारी दिए। उनीहरूसँगै सह-महामन्त्री फरमुल्लाह मन्सुरलाई पनि कारबाही गरिएको छ।
गगन थापाको कडा प्रतिक्रिया: आफूमाथि कारबाही भएको खबर सार्वजनिक भएलगत्तै ‘विशेष महाधिवेशन’ को बन्द सत्रलाई सम्बोधन गर्दै गगन थापाले देउवाको निर्णयलाई ‘हास्यास्पद’ र ‘अवैध’ बताएका छन्। उनले भने, “यो पार्टी शेरबहादुर देउवाको निजी कम्पनी होइन। हामीसँग बहुमत महाधिवेशन प्रतिनिधि (५४ प्रतिशत भन्दा बढी) छन्, त्यसैले आधिकारिक कांग्रेस हामी नै हौं।” थापाले आफूहरू कारबाहीबाट नडराउने र पूर्वनिर्धारित योजना अनुसार नयाँ नेतृत्व चयन प्रक्रिया अघि बढाउने घोषणा गरेका छन्।
पार्टी विभाजन निश्चितप्रायः देउवा पक्षले कारबाहीको डण्डा चलाए पनि थापा-शर्मा समूह पछि हटेको छैन। उल्टै, भृकुटीमण्डपमा जारी विशेष महाधिवेशनले गगन थापालाई सभापति र विश्वप्रकाश शर्मालाई महामन्त्रीमा प्रस्ताव गर्दै नयाँ कार्यसमिति चयन गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेको छ। यसले देशको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली कांग्रेस अब औपचारिक रूपमा दुई टुक्रामा विभाजित भएको संकेत गरेको छ।
अबको बाटो: यो विवाद अब निर्वाचन आयोग र अदालतसम्म पुग्ने निश्चित देखिएको छ। गगन-विश्व पक्षले आफूहरूसँग बहुमत प्रतिनिधि रहेको दाबी गर्दै आधिकारिकताका लागि निर्वाचन आयोगमा जाने तयारी गरेका छन्। उता देउवा पक्षले भने विद्रोही नेताहरूलाई कारबाही गरेर पार्टीलाई ‘शुद्धीकरण’ गरेको दाबी गरेको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरूले यस घटनालाई नेपाली राजनीतिमा ‘ठूलो भूकम्प’ को संज्ञा दिएका छन्।