काठमाडौं, पुस २४ गते (२०८२) ।
नेपालको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली कांग्रेस गम्भीर आन्तरिक सङ्कटमा फसेको छ। पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाको असहमतिका बाबजुद दुई महामन्त्री गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा ले आज संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै आगामी पुस २७ र २८ गते (January 11-12, 2026) काठमाडौंमा ‘विशेष महाधिवेशन’ (Special Convention) गर्ने औपचारिक घोषणा गरेका छन्।
घटनाक्रम र विवादको चुरो:
महामन्त्रीको कदम: महामन्त्रीद्वयले पार्टीको विधानको धारा १७(२) अनुसार ४० प्रतिशत भन्दा बढी महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको लिखित माग बमोजिम विशेष महाधिवेशन बोलाउनु अनिवार्य भएको दाबी गरेका छन्। उनीहरूले भनेका छन्, “नियमित १५औं महाधिवेशन गर्ने बहानामा नेतृत्व परिवर्तनलाई रोक्ने र आगामी चुनावमा पार्टीलाई कमजोर बनाउने खेल स्वीकार्य छैन।”
देउवा पक्षको प्रतिक्रिया: सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले भने महामन्त्रीहरूको यो कदमलाई ‘अवैधानिक’ र ‘पार्टी फुटाउने षड्यन्त्र’ भनेको छ। देउवाले आजै दिउँसो २ बजेका लागि बुढानीलकण्ठस्थित निवासमा आफू निकटका केन्द्रीय सदस्यहरूको आकस्मिक बैठक बोलाएका छन्। स्रोतका अनुसार, अनुशासनको कारबाही (Disciplinary Action) अघि बढाउने सम्मको तयारी भइरहेको छ।
शेखर कोइरालाको ‘मध्यमार्गी’ धार:
विद्रोही भनिएको शेखर कोइराला समूह भने यसपटक विभाजित देखिएको छ। डा. शेखर कोइरालाले महामन्त्रीहरूको एकल निर्णयमा आफू सहमत हुन नसक्ने भन्दै ‘मध्यमार्गी’ भूमिका रोजेका छन्। उनले भने, “विशेष महाधिवेशन आवश्यक छ, तर यो केन्द्रीय समितिबाट अनुमोदित भएरै गरिनुपर्छ। मुठभेडले पार्टी सिध्याउँछ।”
रवि-बालेन गठबन्धनको प्रभाव:
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, कांग्रेसभित्रको यो हतारो बाहिर उदाएको ‘रवि-बालेन गठबन्धन’ (Rabi-Balen Alliance) को डरले सिर्जना गरेको हो। हिजो मात्र रास्वपा र बालेन पक्षले ५ हजार कमान्डर उतारेपछि कांग्रेसको युवा पङ्क्तिमा “नेतृत्व परिवर्तन नभए चुनाव हारिन्छ” भन्ने ठूलो दबाब परेको छ।
गगन थापाको भावुक अभिव्यक्ति:
आजको पत्रकार सम्मेलनमा गगन थापाले भने, “मलाई सभापति बन्नु छैन, तर यो पार्टीलाई डुब्नबाट बचाउनु मेरो धर्म हो। यदि पार्टी जोगाउन विष पिउनुपर्छ भने पनि म तयार छु, तर टुलुटुलु हेरेर बस्दिनँ।”
अब के हुन्छ?
यदि देउवाले कारबाही गरेमा पार्टी औपचारिक रूपमा फुट्न सक्छ।
यदि विशेष महाधिवेशन भएमा देउवाको नेतृत्व गुम्ने खतरा छ।
पुस २७ गतेको मिति नजिकिँदै गर्दा कांग्रेसका कार्यकर्ताहरूमा अन्योल र निराशा छाएको छ।