भक्तपुर/काभ्रे, ९ फागुन २०८२ (२० फेब्रुअरी २०२६, शुक्रबार) – अरनिको राजमार्गको महत्त्वपूर्ण खण्ड सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक विस्तार आयोजना गम्भीर आर्थिक संकटमा फसेको छ। निर्माण कार्य तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको समयमा सरकारले २ अर्ब रुपैयाँ (NPR 2 Billion) बजेट उपलब्ध गराउन नसक्दा आयोजना ठप्प हुने जोखिम बढेको हो।
भुक्तानी नपाए काम रोक्ने ठेकेदारको चेतावनी
आयोजनाका अनुसार, निर्माण व्यवसायीहरूले हालसम्म गरेको कामको बिल बापतको करिब २ अर्ब रुपैयाँ भुक्तानी पाउन बाँकी छ। निर्माण कम्पनीका प्रतिनिधिहरूले भनेका छन्, “हामीले ऋण धन गरेर, उधारोमा निर्माण सामग्री ल्याएर काम गर्यौं। तर सरकारले महिनौँदेखि भुक्तानी दिएको छैन। अब मजदुरलाई तलब खुवाउन र इन्धन किन्न समेत पैसा नभएकाले काम रोक्नुको विकल्प छैन।”
आयोजना प्रमुखको भनाइ: “अर्थ मन्त्रालयले फाइल सदर गरेन”
सूर्यविनायक–धुलिखेल–सिन्धुली–बर्दिबास सडक आयोजनाका प्रमुखले बजेट अभावको पुष्टि गरेका छन्।
बजेट रकमान्तर: “हामीले भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालय मार्फत अर्थ मन्त्रालयमा २ अर्ब रुपैयाँ थप बजेट माग गरेका थियौँ। तर फाइल सदर नहुँदा समस्या भएको छ,” आयोजना प्रमुखले बताए।
प्रगति: हालसम्म आयोजनाको भौतिक प्रगति करिब ४५ प्रतिशत सकिएको छ। सांगा (Sanga) भन्ज्याङ क्षेत्रमा रिटेनिङ वाल र सडक चौडा पार्ने काम चलिरहेको छ।
यात्रुलाई सास्ती: धुलो र जामले अस्तव्यस्त
बजेट अभावले काम सुस्त हुँदा यस खण्डमा यात्रा गर्ने हजारौँ यात्रुले सास्ती भोगिरहेका छन्।
भक्तपुर-काभ्रे जाम: सांगा र बनेपा क्षेत्रमा सडक खनिएकाले घाम लाग्दा धुलो र पानी पर्दा हिलो हुने समस्या विकराल छ।
ट्राफिक: साँघुरो सडक र निर्माण सामग्री थुपार्दा घण्टौँ लामो ट्राफिक जाम हुने गरेको छ। यदि काम रोकियो भने आउँदो बर्खामा यो सडक खण्ड पार गर्न असम्भव प्रायः हुनेछ।
रणनीतिक महत्त्व
यो सडक काठमाडौँ उपत्यकालाई चीनको नाका (तातोपानी) र पूर्वी नेपालसँग जोड्ने मुख्य लाइफलाइन हो। १६ किलोमिटर लामो यस सडकलाई ६ लेन (सर्भिस लेन सहित) मा विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। तर, बजेट अभावले तोकिएको समय (२०८३ भित्र) मा काम सम्पन्न हुनेमा शंका उत्पन्न भएको छ।
सरकारको प्रतिक्रिया
भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालयले भने अर्थ मन्त्रालयसँग समन्वय भइरहेको र छिट्टै निकास निस्कने आश्वासन दिएको छ। “राष्ट्रिय गौरव सरहको आयोजना भएकाले बजेट रोकिँदैन, प्रक्रियागत ढिलाइ मात्र हो,” मन्त्रालयका प्रवक्ताले दाबी गरे।